Mój kolega z dawnych czasów tworzenia SdRP - Tomek Nałęcz – dał świetny wywiad w sobotniej „Gazecie wyborczej” (10-11 maja 2008). Oceniam go tak oczywiście tylko dlatego, że autor podziela prawie w stu procentach moje poglądy na mechanizmy i źródła klęski SLD. Gdyby tak nie było, to pewnie wywiad oceniłbym jako marny i głupi. To proste. Takie są mechanizmy oceny i akceptacji. Tomek najwyraźniej otrzeźwiał po okresie poszukiwania sensu życia – m.in. w ramionach towarzysza Króla ze „Wprostu”.
Teraz poważnie. Poglądów słusznych Tomka Nałęcza referować nie będę, bo sam podobne wygłaszałem już wiele razy – m.in. w komentarzu do wywiadu Włodka Cimoszewicza. Czępię się tylko dwu fragmentów – jednej wypowiedzi Tomka i jednego pytania prowadzących dziennikarek wraz z reakcją pytanego.

Tomek mówi tak: „Ponadto aparat doszedł do przekonania, że w 2010 r. nie ma szansy na dobry wynik wyborczy. SLD może dostać góra 12 – 14 % i po co się takim skromnym wynikiem dzielić z tymi, których się nienawidzi. Poza tym w aparatowym środku dominuje przekonanie, że by taki wynik osiągnąć, trzeba wyżyłować pewne hasła, na które tamci nie będą się zgadzali. Stąd agresywny antyklerykalizm i skrajny populizm. Zrzucanie tego garbu – Demokratów i SdPL – ubrano w ideowy kostium.”
Z jednej strony – autor może mieć rację, bo intencje aparatu i jego psychologiczne motywacje mogły być właśnie takie: odepchnąć liberalnych lewicowców od SLD. Z drugiej jednak strony Tomek ujawnia kompletny brak wyczucia miary i wagi poruszanych problemów. Jeśli sądzi bowiem, że kwestie aborcji, antyklerykalizmu, godnej śmierci itp. mogą być tylko przedmiotem zagrywki aparatu i nie są godne jakiejkolwiek walki ze strony człowieka lewicy – to nie jest po prostu człowiekiem lewicy. I już.
Otóż stwierdzam kategorycznie i bez jakichkolwiek wątpliwości, że: dostęp do oświaty seksualnej w pełnym zakresie, oficjalnie - również w ramach państwowej edukacji, pełen, darmowy dostęp do bezpiecznych środków antykoncepcyjnych, możliwość aborcji ze względów socjalno-ekonomicznych, badania prenatalne, zapłodnienie in vitro, możliwość godnej śmierci na żądanie cierpiącego – to wszystko pod ustawową kontrolą sądu powszechnego lub rodzinnego – to są absolutne i bezwarunkowe żądania prawdziwej lewicy wobec nowoczesnego państwa. Wynikają one ze zrozumienia i poszanowania praw ludzkich i obywatelskich. Stawiane są wbrew i przeciw klerykalnym próbom zniewolenia człowieka. I nie ma tu miejsca dla żadnych gierek, miejsca na żadne kompromisy ideowe (kompromisy polityczne i chwilowe – to inna rzecz, wymuszona, krótkotrwała, z pełną świadomością doraźności). Żadnego kompromisu wobec kobiet umierających na skutek nielegalnych skrobanek, geszefciarzy ginekologów, pasących się na strachu i nieszczęściu, czarnego rynku pastylkowego, niechcianych i poniewieranych dzieci! Dość władzy poststalinowskiego upiora w sutannie!
Jakikolwiek kompromis ideowy - zwłaszcza w obliczu gwałtownej i brutalnej kampanii czarnej katolickiej sotni w tym zakresie - jest po prostu dezercją. Jeżeli Tomek tego nie rozumie, to jest bardzo, ale to bardzo niedobrze. Tu się ideologicznie rozstajemy.
Oto drugi fragment wywiadu:
Miller kiedyś cierpiał, widząc Polaków szperających w śmietnikach, ale jak doszedł do władzy, cierpienie to raptownie ustało. Mówię to z poczuciem wstydu i goryczy, bo sam brałem w tym udział. Uzdrawiano budżet kosztem tych ludzi.
- Nie to było głównym źródłem klęski SLD i Millera, ale afery Rywina i orlenowska.
- Afery też, ale one wynikały właśnie z tego sposobu myślenia: nie ma nic świętego, liczy się tylko socjotechnika i interesy.
Tomasz daje odpór sposobowi myślenia wywiadowczyń – ale trochę słaby i cichutki. Chociaż merytorycznie całkowicie prawidłowy: liczyła się „tylko socjotechnika i interesy” – zwłaszcza socjotechnika w wykonaniu trzeciorzędnych macherów od podawania wody sodowej na dawnych partyjnych naradach PZPR i grupowo-indywidualne interesy, których nawet nie umiano zrealizować jako skuteczny geszeft.
Pytające panie cały czas tkwią jednak „w niesłusznym błędzie”, że oto jakieś dziennikarskie śledztwo, jakaś opublikowana nagle rozmowa dwu facetów i późniejsza heca w sali kolumnowej Sejmu RP na miarę tańca z gwiazdami przed kamerami TVP obaliła rządzącą formację! Ta ślepota jest nabyta zdaje się od czasu publikacji słynnej rozmowy z dwoma magnetofonami w tle i opublikowaniu jej po nie do końca wiarygodnie uzasadnionym okresie karencji.
Koleżanki wywiadowczynie z GW biorą skutek za przyczynę, odwracając mozolnie łańcuch przyczynowo skutkowy: afera Rywina (bo orlenowska jakoś mi tu się nie kojarzy jako detonator) była skutkiem długotrwałej zapaści ideowej i moralnej SLD i towarzyszyła podskórnym symptomom jego rozkładu. Był to więc zwykły wywoływacz – bo samo pośmiertne zdjęcie było od dawna gotowe.
Oczywiście takie odwrócenie proporcji jest korzystne dla prominentów czwartej władzy i dla GW w szczególności, ale wyluzujcie gazetowe koleżanki i koledzy: czwarta władza nie jest zdolna uczynić nic, co nie ulęgło się już wcześniej w bebechach społeczeństwa, w sferze stosunków ekonomicznych, reakcji i nastrojów społecznych itp. Neguję wszechmoc czwartej władzy – wbrew pewnemu Kaczorowi, który ciągle w nią wierzy i ją obwinia za klęskę swojej partyjki. Przecież dokładnie tak samo obalacie teksty z jego ostatniego wywiadu? – nieprawdaż? No to zastosujcie ten sam dystans co do siły sprawczej mediów do samych siebie! Najwyższy czas. Macie służyć, a nie kreować. Macie to rozumieć, a nie pretendować do roli demiurga. Macie widzieć tę jedność przyczyn i ich tylko ujawniania w mediach. Ja wiem, że to trudne. Warto się uczyć na własnych błędach i fochach.