W "ordynackiej" internetowej grupie dyskusyjnej toczy się dyskusja wokół tematu pozycji kościoła katolickiego w Polsce.

Korzystając z błogosławieństwa wolnych dni związanych z kościelnym świętem, miałem chwilę by zebrać swoje spostrzeżenia na temat kościoła katolickiego. Oto one:
- kościół katolicki przez cały okres PRL był w Polsce jedyną instytucją na tyle silną, że mógł utrzymywać początkowo ograniczoną, a następnie coraz większą autonomię;
- czynił to jako istotna przeciwwaga (przynajmniej!), a w gruncie rzeczy jako przeciwnik ideologiczny, a czasami polityczny totalitarnej/autorytarnej władzy;
- ta pozycja sprzyjała bliźniaczemu upodobnieniu się do tego totalitarno/autorytarnego przeciwnika, tym bardziej, że wewnętrzne nawyki, struktury i praktyki kościoła były z tym wzorcem całkowicie zgodne (hierarchiczność, zasada bezwzględnego posłuszeństwa, doktryna ideologiczna nie tolerująca odstępstw itd.);
- sprzyjała temu także negatywna selekcja kadr kościelnych: do seminariów trafiali nie tylko szczerze i żarliwie wierzący, czujący powołanie, lecz na ogół ci, którzy nie załapali się na uniwersytet, politechnikę itp., i dla których ta ścieżka życiowa była ostatnią szansą. Zawsze działały tu też czynniki seksualno - obyczajowe, a dokładniej - homoseksualne. To wszystko czyniło bazę kadrową polskiego kościoła wątłą intelektualnie i moralnie (stąd m.in. taka nieprawdopodobna łatwość penetracji jego szeregów przez SB, której skala nie jest i nie będzie nigdy do końca poznana - no i dobrze, bo nie ma to dziś już żadnego znaczenia!);
- kościół nauczył się liczyć z władzą i ją szanować na starej heglowskiej zasadzie: "Macht ist Recht" (siła jest prawem). Dopóki partia i państwo miało tę siłę - kościół był w jakimś stopniu koncyliacyjny, gdy ta przeciwstawna siła znikła - nastąpiła nieokiełznana, szaleńcza ekspansja kościelnej strony. Dlatego też m.in. kościół podeptał prawie wszelkie uzgodnienia i umowy ze stroną partyjno - rządową, jakie poufnie i mniej poufnie zawarł podczas przygotowań do Okrągłego Stołu. Obejmuje to m.in. także kompromitujące milczenie kościoła w obliczu szykan wobec gen. Jaruzelskiego i jego najbliższych współpracowników (a ja pamiętam takie wizyty pewnych hierarchów u Kiszczaka, kiedy to prawie gotowi byli generała w rękę ucałować!);
- w tej chwili kościół katolicki jest jedyną instytucją totalitarno - autorytarną w naszym społeczeństwie (według klasycznych, podręcznikowych definicji). Jego ambicje, zachowania i mentalność są paralelne (przy zachowaniu proporcji zakresu!) do ambicji imperialnych USA po zapaści i rozpadzie ZSRR. Taka instytucja może się zmienić tylko w wyniku niezwykłego kryzysu wewnętrznego, lub skutecznego, zewnętrznego nacisku. Kryzys wewnętrzny wisi nad kościołem od dawna i jego zapowiedzią jest fala skandali obyczajowych. Są one jednak źródłem poważnych konsekwencji dla kościoła tylko w demokratycznym, silnym państwie - takim jak USA, gdzie władza sądownicza jest niezależna i niezwykle szanowana. U nas - nie;
- Dlatego właśnie pozostaje nam tylko publicznie i głośno mówić do znudzenia, jasno, twardo, kategorycznie - przypominać, że "Kartagina musi być zburzona!". Pozostaje nam to gadanie, ale zarazem walka o prawo głosu, tłumione przez fundamentalistów. Potrzeba nam organizowania się mozolnie i oddolnie. Powinniśmy zarazem ponawiać żądanie wobec wszelkich organizacji i partii pretendujących do lewicowości, a także do liberalizmu (TAK, TAK!!!) o stawianie barier dla kościelnego totalitaryzmu.
Kościół Katolicki (także w Polsce) jest zjawiskiem systemowym, godnym systematyczniejszej analizy historyczo-socjologicznej. Mam nadzieję, że tych kilka tez pomoże trochę uporządkować dyskusję świadomych obywateli.